Kominek to nie tylko urządzenie grzewcze, ale punkt, wokół którego organizuje się cały salon. Wybór materiału na obudowę to decyzja widoczna przez wiele lat, dlatego warto podjąć ją z pełną świadomością właściwości każdego surowca. W poniższym tekście omówione zostają płyty Skamol, beton architektoniczny, kamień naturalny i spiek kwarcowy, a osobna sekcja poświęcona jest integracji kominka z zabudową RTV.
Skamol, czyli płyty krzemianowo-wapniowe jako warstwa konstrukcyjna
Zanim na obudowie kominka pojawi się jakiekolwiek wykończenie dekoracyjne, trzeba zbudować pod nie bezpieczną i trwałą konstrukcję. Płyty Skamol pełnią właśnie tę funkcję i to skuteczniej niż tradycyjne połączenie płyt gipsowo-kartonowych z wełną mineralną. Duńska marka z ponad 100-letnią tradycją produkuje płyty SkamoEnclosure Board, krzemianowo-wapniowe, o właściwościach konstrukcyjno-nośnych. Współczynnik przewodności cieplnej wynosi zaledwie 0,06 W/(mK), wytrzymałość na ściskanie sięga 2,8 MPa, a materiał jest bezwłóknisty, nie pyli i nie jest alergogenny.
Płyta SkamoEnclosure ma właściwości nośne i nie potrzebuje dodatkowego metalowego stelaża, co odróżnia ją od rozwiązań z płytą GK. Do cięcia wystarczy zwykła piła do drewna. Po zamontowaniu powierzchnię można malować, układać na niej kafle, kamień, spiek lub beton architektoniczny. Skamol to warstwa niewidoczna po wykończeniu, ale decydująca o bezpieczeństwie i trwałości całej konstrukcji.
Surowy beton architektoniczny
Beton architektoniczny zyskał w ostatnich latach ogromną popularność w wykańczaniu wnętrz i na kominkach sprawdza się wyjątkowo dobrze. Łączy nowoczesną estetykę z odpornością termiczną. Ważne rozróżnienie: mowa tu o „żywym” betonie, a nie o płytach GRC ani imitacjach z włóknami szklanymi lub polipropylenowymi, które mogą być niekorzystne dla zdrowia dzieci i alergików.
Beton architektoniczny jest ogniotrwały i dobrze przewodzi ciepło. Daje też dużą swobodę estetyczną: można go barwić, regulować wielkość raków na licu i stosować różne techniki zagęszczania. Paleta kolorów nie kończy się na cementowej szarości. Materiał dobrze wpisuje się w stylistykę industrialną, minimalistyczną i skandynawską, a komponuje się z drewnem i metalem.
Montaż i pielęgnacja
Płyty betonowe montuje się klejem specjalistycznym odpornym na wysokie temperatury, na podłożach takich jak Skamol, cegła szamotowa, GK czy gazobeton. Po ułożeniu beton architektoniczny należy zaimpregować, bo bez zabezpieczenia chłonie zabrudzenia. Jest to materiał bardziej porowaty niż spiek kwarcowy, dlatego impregnacja po montażu to standard, a nie opcja.
Służący przez dekady kamień naturalny
Kamień naturalny towarzyszy wykończeniu kominków od stuleci. Wyjątkowa trwałość i niepowtarzalny wygląd każdej płyty sprawiają, że odpowiednio zamontowany przetrwa dziesięciolecia bez zmian. Do wykończenia kominka stosuje się marmur, granit, piaskowiec, trawertyn, łupek i onyks. Każdy gatunek ma swój charakter i inne wymagania eksploatacyjne.
Granit i marmur: dwa biegunowe wybory
Granit to skała magmowa o wyjątkowej twardości i niskiej nasiąkliwości. Radzi sobie z zabrudzeniami bez częstej impregnacji i przetrzyma lata użytkowania bez znaczących śladów zużycia. Pasuje do stylistyki klasycznej i nowoczesnej. Czarny granit dzięki swojemu rysunkowi i głębi koloru może efektownie odmienić całą aranżację salonu.
Marmur jest od wieków synonimem przepychu. Bogata paleta barw, od bieli przez szarości po zieleń i brązy, sprawia, że pasuje do wielu wnętrz. Ściera się jednak i ulega zmatowieniu, tworząc siatkę drobnych rys. Łatwo się też plami, dlatego po ułożeniu należy go niezwłocznie zabezpieczyć impregnatem i regularnie odnawiać to zabezpieczenie.
Pozostałe kamienie i ich zastosowanie
Poza granitem i marmurem przy obudowach kominkowych stosuje się:
- Piaskowiec – ciepła kolorystyka w beżach i rudościach, łatwa obróbka, przystępna cena; porowaty, wymaga impregnacji; idealny przy stylistyce rustykalnej.
- Trawertyn – organiczny wygląd dzięki porowatej strukturze; potrzebuje częstej impregnacji i delikatnego czyszczenia.
- Łupek – surowy, naturalny charakter; doskonały w stylistyce skandynawskiej i rustykalnej.
- Onyks – szlachetny i luksusowy, ale drogi i wymagający specjalistycznego montażu.
Przy każdym kamieniu naturalnym należy uwzględnić dylatacje, czyli spoiny kompensujące naprężenia termiczne. Bez nich okładzina może pękać po pewnym czasie użytkowania.
Spiek kwarcowy bez większej konserwacji
Spiek kwarcowy to kompozyt powstały ze spiekania iłów łupkowych, piasku kwarcowego, skał granitowych i barwników w temperaturze przekraczającej 1200°C pod dużym ciśnieniem. Nie jest kamieniem naturalnym, ale ma właściwości, których żaden kamień w komplecie nie powtarza.
Materiał wytrzymuje temperatury do ok. 400°C, jest niepalny i wyjątkowo twardy: 6,7 w skali Mohsa, więcej niż granit. Niska porowatość sprawia, że nie wchłania zabrudzeń. Płyty w grubości 6-11 mm są znacznie lżejsze niż kamień naturalny, duże formaty oznaczają mało spoin, co przekłada się na czystszą estetykę. Pod względem wzornictwa spiek oferuje imitacje marmuru, granitu, betonu i nowoczesne kompozycje. Przy zbliżonej estetyce jest tańszy i lżejszy od kamienia naturalnego, mniej porowaty niż beton i bardziej odporny niż ceramika. Montaż spieku to praca dla doświadczonego fachowca z klejem odpornym na wysokie temperatury.
Kominek i telewizor na jednej ścianie
Coraz częściej kominek i telewizor lądują na tej samej ścianie salonu. Źle zaprojektowane zestawienie tych dwóch elementów zaburza proporcje pomieszczenia. Zabudowa na wymiar to najlepszy sposób na ich połączenie w jedną spójną całość z ukrytymi kablami i sprzętem. Telewizor zawieszony bezpośrednio nad tradycyjnym paleniskiem jest narażony na nagrzewanie. Kominki elektryczne są bezpieczniejsze dla elektroniki umieszczonej nad nimi. Przy zwykłym wkładzie telewizor powinien znajdować się obok paleniska z zachowaniem co najmniej 1-1,5 metra odległości.
Przy wyborze materiału do zabudowy RTV liczy się spójność z całym wnętrzem. Beton architektoniczny daje jednolity efekt na całej ścianie w stylistyce industrialnej. Kamień lub spiek przy kominku dobrze kontrastuje z meblową częścią w drewnie lub lakierowanym MDF. Między gorącą obudową kominka a szafką RTV musi znaleźć się izolacja termiczna. Prowadzenie kabli warto zaplanować przed montażem zabudowy, bo późniejsze przeciąganie ich przez gotową konstrukcję jest kilkukrotnie bardziej pracochłonne.
Co warto zapamiętać z tego zestawienia?
Wykończenie kominka to układ warstw: bezpieczna konstrukcja z płyt Skamol i na niej materiał dekoracyjny dobrany do stylu i intensywności użytkowania. Żaden z omawianych surowców nie jest najlepszy we wszystkich kategoriach jednocześnie.
Beton architektoniczny trafia do surowych, nowoczesnych wnętrz. Kamień naturalny to wybór dla osób ceniących sobie niepowtarzalność i gotowych na regularne impregnowanie. Spiek kwarcowy sprawdza się wszędzie, gdzie priorytetem jest trwałość i minimum pielęgnacji. Zabudowę RTV przy kominku najlepiej zaplanować przed, a nie w trakcie budowy. Nie istnieje jeden materiał pasujący do każdego wnętrza, istnieje natomiast dobry projekt uwzględniający styl, użytkowanie i budżet.
